ಕುವೆಂಪು: ಕನ್ನಡದ ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ
ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು (ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. 1904ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಮಲೆನಾಡಿನ ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮರಗೊಳಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಿ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಇವರು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ 'ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ' ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತಿಯಲ್ಲ, ಅವರು ಒಬ್ಬ ದಾರ್ಶನಿಕರೂ ಹೌದು. ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ 'ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ'ವು ಜಾತಿ, ಮತ, ಪಂಥಗಳ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. 'ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ, ಆಗು ನೀ ಅನಿಕೇತನ' ಎಂಬ ಇವರ ಸಾಲುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ: ಶಾತವಾಹನರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರವರೆಗೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವೋಪೇತವಾದುದು. ನಮ್ಮ ನಾಡನ್ನು ಆಳಿದ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶ ಶಾತವಾಹನರು. ನಂತರ ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಕದಂಬರು ಬಂದರು. ಮಯೂರವರ್ಮನು ಬನವಾಸಿಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು. ಕದಂಬರ ನಂತರ ಗಂಗರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಈ ನಾಡನ್ನು ಆಳಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 'ಸುವರ್ಣ ಯುಗ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಂಪಿಯು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು. ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು ಮತ್ತು ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಈ ಎಲ್ಲ ರಾಜವಂಶಗಳ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು: ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವನಾಡಿ
ಜಾನಪದವು ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಲಾವಣಿ, ರಾಗಿ ಬೀಸುವ ಪದಗಳು, ಸೋಬಾನೆ ಹಾಡುಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ದೊಡ್ಡಾಟ, ಬಯಲಾಟ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಯಕ್ಷಗಾನವು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಯಕ್ಷಗಾನವು ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗಮವಾಗಿದ್ದು, ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ವೀರಗಾಸೆ ಮತ್ತು ಕಂಸಾಲೆಗಳು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ವೀರತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅಡಗಿವೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವ ಕನ್ನಡಿಗನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೊರಾ.ಪರಮೇಶ್ ಹೊಡೇನೂರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿರಿಮೆ
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು 2000 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2008 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ 'ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ' (Classical Language) ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಕನ್ನಡವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಮೊದಲ ಶಾಸನ 'ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ' (ಕ್ರಿ.ಶ. 450) ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಕವಿಗಳು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡವನ್ನು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು, ಬೆಳೆಸುವುದು ನಮಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ: ಒಂದು ಅವಲೋಕನ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಹದಿನೈದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ನಡೆದ ಹೋರಾಟವೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ. ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ' ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ, ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಮುಂತಾದ ಮಹನೀಯರು ಈ ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.
1956 ರ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ 'ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ' ಉದಯವಾಯಿತು. ನಂತರ 1973 ರ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿತ್ವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ 'ಕರ್ನಾಟಕ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ನಾವು ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.